ADHD |
Wskazania do pracy z uczniem z nadpobudliwością psychoruchową
1. Ustalenie i funkcjonowanie hierarchii w szkole – częste przypominanie o tym uczniom.
2. Uzyskanie informacji o problemach i formach pomocy dla uczniów z nadpobudliwością.
3. Okazywanie uczniom szacunku, akceptacji i cierpliwości.
4. Akceptowanie ucznia, lecz nie jego zachowań.
5. Indywidualizacja pracy i stała bezpośrednia praca z uczniem.
6. Zapewnienie uczniowi miejsca w pierwszej ławce, blisko nauczyciela, uczeń powinien siedzieć sam lub z bardzo spokojnym uczniem.
7. Poznanie indywidualnych stylów uczenia się wśród wszystkich uczniów w klasie i dobranie odpowiednich technik do głównych stylów występujących w klasie.
8. Rozpoczynanie zajęć lekcyjnych od ćwiczeń odprężających, a następnie kinestetycznych.
9. Opracowanie wspólnie z uczniem systemu zasad, reguł i związanych z nim nagród i konsekwencji, system nagród i konsekwencji powinien być zrozumiały dla ucznia.
10. Umieszczanie aktualnie obowiązujących zasad w formie graficznej na widocznym dla ucznia miejscu w klasie.
11. Stałe przypominanie uczniowi o zasadach.
12. Korzystanie w czasie lekcji z pomocy ucznia nadpobudliwego w wykonywaniu prostych czynności.
13. Dostosowanie tempa pracy do możliwości ucznia.
14. Ograniczenie ilości bodźców dochodzących do ucznia.
15. Zastosowanie metod, które skutecznie skupiają uwagę ucznia, na tym, co w danej chwili uważamy za najważniejsze(np. poprzez wyróżnianie najważniejszych informacji – podczas przekazywania zagadnienia, zaznaczenie fragmentu słowami – sygnałem: uwaga, ważne, podkreślenie innym kolorem, używanie pomocy wizualnych).
16. Stosowanie odpowiedniego systemu komunikacji: proste, krótkie zwroty, słowa-symbole stosowane często w celu lepszej koncentracji uwagi, lub polecenia rozpoczęcia czynności przez ucznia.
17. Przedstawienie na początku lekcji planu, kolejności poszczególnych etapów, w przypadku zmiany poinformowanie o tym.
18. Włączenie ucznia do aktywnego udziału w lekcji.
19. Wyznaczenie uczniowi konkretnego celu i podzielenie zadania na mniejsze możliwe do zrealizowania etapy.
20. Udzielanie uczniowi komunikatów zwrotnych dotyczących zachowania i wykonywanego zadania.
21. Pomaganie uczniowi w skupieniu się na wykonywaniu jednej czynności.
22. Wydawanie uczniowi na raz tylko jednego polecenia.
23. Skracanie zadań poprzez dzielenie ich na mniejsze zadania cząstkowe.
24. Zadawanie mniejszej partii materiału na raz.
25. Prezentowanie materiału na konkretnych przykładach, zanim zostanie podane bardziej ogólne twierdzenie.
26. Sprawdzanie, czy uczniowie rozumieją słowa używane do prezentowania nowego materiału.
27. Formułowanie informacji dotyczącej pracy domowej w jasny i przejrzysty sposób.
28. Zmniejszenie ilości materiału przepisywanego z tablicy lub z książek.
29. Zachęcanie ucznia do pytań i komentarzy.
30. Przed rozpoczęciem wykonywania zadania poproszenie ucznia, aby powtórzył polecenie.
31. Sprawdzanie w trakcie i pod koniec lekcji, czy uczeń zdążył wszystko zanotować, czy zapisał, co ma zrobić w domu, co przynieść na następny dzień do szkoły, termin sprawdzianu itp.
32. Staranie się pobudzać zainteresowania ucznia i angażować go w bardzo konkretne działania.
33. Często przypominać, że istnieją reguły, dopiero po kilku przypomnieniach stosować konsekwencje.
34. Pomaganie uczniowi w planowaniu swojej pracy.
35. W razie trudności proponowanie uczniowi alternatywne rozwiązywanie zadania.
36. Motywowanie do uczenia się, uwzględniając:
- nabywanie wiedzy i umiejętności w konkretnej dziedzinie oraz poznanie, jak można to robić szybciej lepiej i łatwiej.
- rozwijanie ogólnej umiejętności myślenia, czyli jak stosować te same, lub pokrewne koncepcje w różnych dziedzinach.
- rozwijanie indywidualnych umiejętności i postaw, tak aby można je było łatwo zastosować w różnych działaniach.
37. W programie nauczania uwzględnianie przede wszystkim:
- doskonalenie umiejętności życiowych.
- szacunek dla siebie i rozwój osobisty.
- rozwijanie konkretnych zdolności naukowych, fizycznych, artystycznych.
- Nauczanie, jak się uczyć.
38. Stosowanie zasady, że uczeń łatwiej zapamiętuje nowy, ciekawy, zwięźle przekazany materiał.
39. Dbanie o poprawę analizy słuchowej i wzrokowej poprzez stymulację polisensoryczną, wielokrotne powtarzanie ćwiczeń, modyfikowanie poszczególnych zadań i ćwiczeń, korzystanie z nowych ciekawych technik.
40. W klasach I – III pozwalanie uczniowi na uzgodnione formy aktywności fizycznej, staranie się o przyciąganie jego uwagi.
41. Przewidywanie, kiedy nastąpi niepożądane impulsywne zachowanie i powstrzymywanie ucznia przed wykonaniem takiej czynności, mówiąc jednocześnie o następstwach i konsekwencjach.
42. Staranie się, o wprowadzenie nowych technik dotyczących zapamiętywania.
43. Szukanie i przekazywanie uczniowi możliwych do zaakceptowania przez otoczenie form rozładowania nadpobudliwości, złości lub agresji.
44. Dokonywanie specjalnej modyfikacji ćwiczeń i zadań.
45. Skracanie zadania poprzez dzielenie go na mniejsze zadania cząstkowe oraz skracanie prac domowych do mniejszej ilości zadań.
46. Stosowanie specjalnych metod podczas sprawdzania wiadomości (dzielenie dłuższych sprawdzianów na części, wydłużenie czasu odpowiedzi, przypominanie o sprawdzaniu).
47. Chwalenie ucznia przynajmniej jeden raz dziennie.
- Ucznia, u którego stwierdzono nadpobudliwość psychoruchową, posadź w pierwszej ławce, najlepiej w środkowym rzędzie, z dala od okna i drzwi, w towarzystwie spokojnego i odpowiedzialnego ucznia.
- Przed rozpoczęciem lekcji spokojnie poproś go o uporządkowanie swojego miejsca pracy. Powinno schować wszystkie zbędne przedmioty, a na ławce powinien pozostać jedynie podręcznik, zeszyt i długopis. W razie potrzeby postaw jego teczkę z dala od jego ławki.
- Nadpobudliwy uczeń nie bierze do siebie poleceń wydanych do całej klasy np. „Weźcie do ręki linijki”, Dlatego często zwracaj się do niego bezpośrednio, najlepiej po imieniu (oczywiście nie na tyle często, aby wzbudzić zazdrość innych uczniów, wiadomo przecież, że uwaga nauczyciela jest bardzo atrakcyjna dla dzieci).
- Sprawdzaj podczas lekcji, czy nadpobudliwy uczeń Cię słucha. Możesz się umówić z nim, że dotkniesz jego ramienia i będzie to wasz tajny sygnał, oznaczający „uwaga, to ważne, obudź się”.
- Wydawaj uczniowi proste polecenia, pamiętaj, żeby je powtórzyć. W razie skomplikowanych poleceń idealnym rozwiązaniem byłoby podejść i pokazać, jak można podzielić wykonanie pracy na etapy.
- Zawsze trzeba sprawdzić, jak uczeń radzi sobie z kolejnymi etapami zadania. Wpisz w koszty swojej pracy, że nadpobudliwemu uczniowi trzeba będzie wiele razy przypominać, że ma wrócić do pracy.
- Pamiętaj, nadpobudliwy uczeń pisze wolno i niezgrabnie, często nie nadąża przepisać wszystkiego z tablicy. Warto ograniczyć ilość zapisanych przez niego informacji. Zawsze jednak wymagaj, by swoje zadanie wykonał do końca.
- Dopilnuj, czy uczeń z klasy wychodzi z zapisaną pracą domową, tylko wtedy możesz wymagać jej odrobienia. Jeśli nic nie było zadane, zanotuj to w zeszycie. Pracę domową zadawaj w trakcie lekcji, a nie po dzwonku, bo wtedy nadpobudliwy uczeń już się nie koncentruje.
- Podczas sprawdzianu przypomnij mu, aby przeczytał dwukrotnie polecenie, zrobił najpierw to, czego jest pewien. Jeśli sprawdzian jest długi podziel go na krótsze partie, a pomiędzy wprowadź odrobinę wytchnienia. Uczeń nadpobudliwy może pracować efektywnie kilka minut, potrzebuje częstych, krótkich przerw. Pamiętaj, że sprawdzając swoją pracę uczeń z ADHD może znaleźć wiele błędów wynikających nie z braku wiedzy, ale z objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej.
- Ustal jasne wymagania co do pracy i zachowania na lekcji. Często przypominaj te zasady. Nadpobudliwy uczeń ma trudności z ich uruchomieniem, dlatego często potrzebuje, aby je mu przypominać metodą „zdartej płyty”.
- Bądź konsekwentny, dopilnuj tego, co powiedziałeś. Inaczej prowokujesz Twojego nadpobudliwego ucznia, żeby sprawdzić, czy tym razem będziesz pamiętać.
- Zauważ starania nadpobudliwego ucznia i pochwal go za to, co poszło lepiej niż zwykle.
Temat opracowała Katarzyna Górska - psycholog szkolny
Last changed: 18.05.2010 at 10:23 PM
Back
Pliki do pobrania w wersji PDF
Ocenianie kształtujące, a sumujące
Pytania kluczowe, zadawnie pytań